Wereldpremière film: 'Nuremberg: Its Lesson for Today' in Den Haag

[eric hennekam]

De film Nuremberg: Its Lesson for Today (1948) beleeft op 13 november in Den Haag zijn wereldpremière. De officiële documentaire van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg, gemaakt in opdracht van de Amerikaans regering bleef ruim zestig jaar onvertoond in de bioscopen. Het is aan Sandra Schulberg te danken dat "one of most important films never seen" alsnog te bekijken is. Mede dankzij een financiële bijdrage van het Nationaal Archief is de film nu minutieus hersteld.

Nuremberg: Its Lesson for Today geldt de getuigenis van het wereldberoemde rechtbankdrama waar kopstukken van het Nazi-regime als Hermann Göring, Albert Speer, Seyss-Inquart na de Tweede Wereldoorlog terecht stonden. Het Nationaal Archief, die de film in beheer krijgt, acht Schulbergs werk van grote historische waarde. ,,Wij bezitten een nog steeds groeiend aantal oorlogsarchieven waarin niet alleen de daders, maar ook de slachtoffers centraal staan":zegt Martin Berendse, directeur van het Nationaal Archief. ,,In dat licht kunnen we ook de film zien; de Amerikanen gaven er de opdracht toe om de berechting van de kopstukken door het tribunaal te legitimeren. Alleen daarom al is de film voor ons een waardevolle bron.

Den Haag is met zorg uitgekozen voor de wereldpremière van Nuremberg: Its Lesson for Today. Het Nationaal Archief is gevestigd in Den Haag, internationaal de 'hoofdstad' van veiligheid en recht. In het Haagse bevinden zich tribunalen, waaronder het International Court of Justice, waar de archieven van het Neurenbergtribunaal worden bewaard. Belangrijker nog: het Nationaal Archief heeft zelf stukken in huis die zijn gebruikt bij de Neurenbergprocessen. Berendse: ,,Daarom is het van belang de film te beheren in de omgeving van onze archieven.

De Duitse versie van de film Nurnberg und seine Lehre werd in 1948 en1949 veelvuldig gedraaid in Duitse bioscopen. Schulberg is tijdens onderzoek op documenten gestuit waaruit blijkt dat de US War Department en het State Department nerveus werden van het idee om de film ook aan een Amerikaans filmpubliek voor te schotelen. Er waaide inmiddels een andere politieke wind, ingegeven door de Marshall-hulp. Duitsland moest zo snel mogelijk weer een volwaardige Europese natie worden en bij die rehabilitatie paste geen beelden van de gruwelen aangericht tijdens het Nazi-regime. Voor de film restte de vergetelheid. De Engelse versie van de film werd nooit volledig afgemaakt en de originele filmnegatieven en geluidsband raakten zoek.

Sandra Schulberg, dochter van de regisseur van Nuremberg: Its Lesson for Today, is vijf jaar bezig geweest met de restauratie van de film. Naast het Nationaal Archief zorgde onder meer het Steven Spielberg Film and Video Archive voor financiën om het project mogelijk te maken. Schulberg stuitte tijdens haar werk op grote verrassingen. Zo bleek de componist van de muziek bij de documentaire in de jaren dertig ook de muziek te hebben verzorgd voor een Nazi-film.

Op 13 november vindt de wereldpremière plaats in het Filmhuis Den Haag. s Avonds vindt een openbare screening plaats in Pathé Buitenhof (19.30-21.30u). Vervolgens is het unieke document te zien in vijf Nederlandse steden als onderdeel van het programma ' Van Neurenberg tot Den Haag - Berechting voor Internationale Tribunalen' van Movies that Matter.

(bron: Persbericht Nationaal Archief)