Archievenblad: bezoekersregistraties en persoonsgegevens

[Archievenblad]

In het Archievenblad van juni 2009 verschenen bijdragen van Joost Salverda en Hans Waalwijk over persoonsgegevens en archiefbezoeken. Joost Salverda van het Gelders Archief ziet zich door het College Bescherming Persoonsgegevens gedwarsboomd in het gebruik van het burgerservicenummer als uniek registratie- en identificatienummer voor bezoekers. Aan de andere kant staat Hans Waalwijk van de Archiefschool, die met de intrede van de 'Wet bevoegdheden vorderen gegevens' meer lasten dan lusten ziet bij het gebruik van dit unieke nummer door een archiefinstelling. Naar aanleiding van beide bijdragen vroeg het Archievenblad de mening van diverse instellingen en personen die in de dagelijkse praktijk met deze materie te maken hebben: Fred van Kan (voorzitter KVAN), Rienk Jonker (gemeentearchivaris Leeuwarden), Martin de Bruijn (hoofd Baliediensten GA Rotterdam), Marcel Duijghuisen (directeur RHC Eindhoven), Gerard van Trier (directiesecretaris Koninklijke Bibliotheek), Maarten Schenk (secretaris BRAIN) en het Parket-Generaal.

Waalwijk en Salverda zijn gevraagd om hun reactie op de reacties, die hieronder staan. Uiteraard kunt u ook reageren. Graag zelfs!

Joost Salverda:
Met de essentie van de reactie van Marcel Duijghuisen ben ik het volkomen eens. Hoe lager de drempel, hoe beter. Bij volledig digitale dienstverlening zou voor inzage van openbare archieven geen enkele noodzaak meer bestaan voor registratie van persoonsgegevens. Bovendien brengt vindbaarheid van de collectie op internet een sterke angstreductie op gang die te merken is doordat mensen zich met een printje aan de balie melden met het verzoek een stuk dat ze op internet hebben gevonden te mogen inzien. Met klantvriendelijk zijn is niets mis, zij het dat dat in mijn ogen niet de enige taak is die de dienst heeft. Bescherming van de collectie tegen diefstal (en helaas, hier zijn diverse voorbeelden van te noemen) staat op gespannen voet met de wens om bezoekers niet te registreren. Gebruik van het BSN voor registratie zou uitermate klantvriendelijk kunnen zijn, aangezien alle verschillende bezoekerspassen waar nu nog veelvuldig door bezoekers over geklaagd wordt, daarmee voorgoed tot het verleden kunnen behoren.
 
Dat registratie ook onvermoede effecten kan hebben toont Hans Waalwijk in zijn artikel aan. Concrete gevallen zijn er nog niet, maar er zit duidelijk een ethische kant aan de medaille die tot nadenken aanzet. Hoe verhoudt het recht van burgers op inzage in archieven zich tot verplichte registratie waarmee nagegaan zou kunnen worden wat er is ingezien? In de koffiepauze van de uitstekend georganiseerde studiedagen in Haarlem afgelopen week ontspon zich een hele aardige discussie onder enkele collega's die, omdat het vraagstuk natuurlijk niet bij één kop koffie op te lossen is, na de zomer een vervolg gaat krijgen. Kernvraag zal zijn of het wenselijk is het gebruik van het BSN in een algemen maatregel van bestuur te regelen en, zo ja, of er een uitzondering er op registratie moet zijn. Wordt dus vervolgd!
 
Martin de Bruijn heeft helaas ongelijk waar het de registratie van websitebezoekers aangaat. Hoewel ik dit nog niet proefondervindelijk heb kunnen vaststellen, doet de uitspraak van het CBP me vermoeden dat ook hier het BSN niet zonder wettelijke regeling gebruikt mag worden. Dat je vanuit de overheid geen ander nummer meer mag toekennen dan het BSN is helaas echt een fabeltje, hoewel ook ik me daardoor heb laten misleiden. De uitspraak van het CBP is in deze zeer duidelijk. Het BSN mag pas gebruikt worden als dat wettelijk is geregeld. Dit kan zijn hetzij in een amvb, hetzij in een aparte wet, zoals dat is gebeurd voor het gebruik door de zorgsector (en daarmee wordt dus niet de Wabb bedoeld!). Voor wie interesse heeft in de details van de zaak ben ik uiteraard van harte bereid de tekst (uiteraard geanonimiseerd) van de brief van het CBP te overleggen.


Hans Waalwijk:
Inderdaad zijn er, zoals de woordvoerder van het Parket-Generaal aangeeft, nagenoeg geen gevallen bekend, of althans, niet als zodanig met het veld gedeelde zaken, waarin vordering van gegevens een rol speelt. Mij is alleen een schets van zo’n situatie bekend van de hand van Jan Kompagnie (Nationaal Archief) in het jaarboek 2006 van de Stichting Archiefpublicaties over openbaarheid.  
Het Openbaar Ministerie, onderdeel van het Ministerie van Justitie, houdt kennelijk geen (centraal) register bij van vorderingen als in mijn bijdrage bedoeld. Ik zou dit wel verwachten omdat ik aanneem dat dit soort gegevens deel kunnen uitmaken van een strafdossier. Bij een eventueel volgende rechtspraak zal een rechter immers (willen of moeten) toetsen of bewijs(materiaal) rechtmatig of onrechtmatig is verkregen, en als zodanig wel of niet kan worden ingezet bij de behandeling van een zaak.
Aan de andere kant kan ik mij dit ook wel weer voorstellen dat er geen (centraal )register is, of althans, een register gevoerd door het Ministerie van Justitie (lees: het Openbaar Ministerie);  de actoren in de zogenaamde strafrechtketen werken weliswaar samen, maar beschikken (nog) niet over een gedeelde informatie-infrastructuur. Al was het maar omdat in die strafrechtketen, archiefwettelijk gezien, zo’n 80 zorgdragers actief zijn. De woordvoerder van het Parket-Generaal onderstreept in ieder geval wel het belang van onderhavige registratie van gegevens bij culturele instellingen voor justitieel onderzoek. Gelukkig houdt dit niet in dat -zoals ik heb aangegeven- dat culturele instellingen actief gegevens moeten verzamelen of bewaren als zij dit normaal gesproken niet van belang achten voor de uitvoering van taken … maar, mochten de gegevens wel voorhanden zijn, dan dienen deze bij vordering te worden overlegd.
En die gegevens zijn er in overvloed, al dan niet geregistreerd in of met behulp van ABS/Archeion (Martin de Bruijn, Rienk Jonker). Dat daarin overwegend gegevens worden opgeslagen bij raadpleging van originele stukken -en dat in het tijdperk van de technische reproduceerbaarheid, om filosoof Walter Benjamin  aan te halen- is wel een beperking in de reikwijdte van de registratie, maar toch … een registratie. Tenzij ook deze registratie wordt afgeschaft (Maarten Schenk). Maar als er wordt geregistreerd,, al dan niet met  opname van een BSN, moeten deze registraties worden bewaard voor de duur die daarvoor staat. En die duur kan wel eens langer zijn dan “een tijdje voor het geval dat…” (Marcel Duijghuisen) of “zolang het waarde heeft”(Rienk Jonker), ten zij achter dit ‘tijdje’ of ‘zolang’ een adequate regeling schuil gaat. De vraag van Rienk Jonker hoe lang deze stukken dan wel moeten worden bewaard is in zoverre veelzeggend, dat dit soort gegevens kennelijk niet voorkomen in een selectielijst in de zin van de Archiefwet 1995. Maar, archiefdiensten zijn overheidsinstellingen in de zin van die wet, en dus zouden uitleen- en/of raadpleeggegevens (omdat deze registraties ‘zijn opgemaakt om te berusten bij die instelling’ als archiefbescheiden zijn aan te merken) in de selectielijst dienen voor te komen, onder toevoeging van een waardering en eventueel een bewaartermijn. De uitleenbriefjes op naam van Prins Willem-Alexander komen ‘natuurlijk’ voor blijvende bewaring in aanmerking, die van Tante Bep wellicht na periode x te vernietigen. De Juridische regeling (Fred van Kan), zou hierbij een rol van betekenis kunnen spelen, en daarbij kan worden gekeken naar het bibliotheekwezen(Gerard van Trier). Het is niet de eerste keer dat het bibliotheekwezen op het archiefwezen vooruitloopt, vooral als het gaat om verregaande samenwerking en het nemen van ‘overkoepelende’ maatregelen. De regels voor de titelbeschrijving zijn hiervan ook een voorbeeld en de soms duidelijk zichtbare verkokering in het archiefwezen (bv op grond van de staatrechtelijke indeling Rijk-Provincie-Gemeenten-Waterschappen-overigen), speelt hierin zonder twijfel een rol. Hoe dan ook, het initiatief van FOBID verdient mogelijk navolging. De KVAN (Fred van Kan) verwijst voor zo’n regeling (waarbij ik in het midden laat of daarin het BSN nu wel of niet als authenticerend en identificerend nummer moet worden ingezet) naar BRAIN, en BRAIN wil helpen bij eventuele aanpassing van aanvraagsystemen, procedures en methoden (Maarten Schenk), kortom ‘ het beleid’. BRAIN geeft daarmee impliciet gehoor aan de oproep van KVAN. In dat beleid kan dan -als we toch bezig zijn- ook aandacht worden geschonken aan de duiding van het doel van de registratie (inclusief de cameraregistratie op de studiezaal) en daarmee gevolg worden gegeven aan het gestelde in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp), respectievelijk bij het bepalen van de eerder genoemde bewaartermijn, want de WBP schrijft immers voor dat gegevens niet voor andere doelen moeten worden ingezet dan waarvoor zij zijn verzameld (eerste lid van artikel 9 Wbp), en bovendien niet langer mogen worden bewaard dan noodzakelijk binnen de kaders van die doelbinding (eerste lid van artikel 10 Wbp). Overigens,Eric  Ketelaar heeft hier ook al eens op gewezen.  
Of een registratie als genoemd kan worden afgeschaft, zoals Schenk eigenlijk suggereert voor ‘originele stukken’ naar aanleiding van de afschaffing voor ‘kopiemateriaal’, waag ik overigens te betwijfelen. Ook al zijn er mogelijk effectievere methoden om stukken te beschermen tegen ontvreemding. Een van de kwaliteitseisen waaraan archiefstukken moeten voldoen, althans volgens de internationale norm NEN-ISO 15489, is de vindbaarheid van de stukken, en bij uitlening of ter beschikking stelling leidt dat tot een of andere registratie. Is inderdaad wel de vraag of dat op naam van de lener moet, of dat een aanduiding als ‘in de leeszaal’ voldoende is. Maar is ontvreemding wel het enige argument? Wat te denken aan beschadiging, het in wanorde brengen van dossiers. Of om het positief uit te drukken in termen van de Wbp, persoonsgegevens mogen worden verwerkt indien “de gegevensverwerking noodzakelijk is ter vrijwaring van een vitaal belang van de betrokkene” (artikel 8 onder D Wbp).Zonder registratie van de gebruiker lijkt het niet mogelijk om te achterhalen wie daarvoor in voorkomend geval aansprakelijk kan worden gesteld. Het is dan ook niet zozeer dat ik bezwaren signaleer van registratie, maar ik vooral  wil wijzen op eventuele gevaren. Gevaren die mijns inziens op de loer liggen om Nederland tot nog meer een controle land te laten zijn dan nu al het geval is. Een controle die zich vaak sluipend en ongemerkt verstrekt. Of dat erg is, is een tweede. De titel van mijn bijdrage geeft aan dat ik persoonlijk deze ontwikkeling met scepsis en argusogen volg, maar daar kan een ieder anders over denken.

[H. van der Meer]

"De vraag van Rienk Jonker hoe lang deze stukken dan wel moeten worden bewaard is in zoverre veelzeggend, dat dit soort gegevens kennelijk niet voorkomen in een selectielijst in de zin van de Archiefwet 1995. Maar, archiefdiensten zijn overheidsinstellingen in de zin van die wet, en dus zouden uitleen- en/of raadpleeggegevens (omdat deze registraties ‘zijn opgemaakt om te berusten bij die instelling’ als archiefbescheiden zijn aan te merken) in de selectielijst dienen voor te komen, onder toevoeging van een waardering en eventueel een bewaartermijn. De uitleenbriefjes op naam van Prins Willem-Alexander komen ‘natuurlijk’ voor blijvende bewaring in aanmerking, die van Tante Bep wellicht na periode x te vernietigen."

Bezoekersregistratie en uitleenadministratie komen beide voor in het BSD cultuurbeheer. Zie hiervoor de handelingen 462 en 614. Handeling 614 is toegevoegd naar aanleiding van het driehoeksoverleg:

Handeling 462
(beheerder van een rijksarchiefbewaarplaats:) Het administratief afhandelen van de
beschikbaarstelling van archieven aan bezoekers (1945-)
Oorspronkelijke waarderingsvoorstel: V 10 jaar
De heer Van Schie (Nationaal Archief) merkt op dat hierbij bescheiden ontstaan die langer bewaard
moeten worden dan de voorgestelde 10 jaar. Als voorbeeld noemt hij de bezoekersaanvraag- en
uitleenadministratie: bezoekers kunnen immers langer dan 10 jaar klant zijn van een
archiefbewaarplaats. Voorts waarschuwt hij dat hierop het Reglement Persoonsregistraties
Rijksarchiefdienst (Stcrt. 1998/249) van toepassing. Geregistreerd worden gegevens over personen,
hun bezoekdata en de archiefbescheiden die ze hebben geraadpleegd. Hiervoor stelt het reglement een
vernietigingstermijn van 6 jaar (na bezoek van de betrokken persoon). Op zijn voorstel wordt besloten
een handeling toe te voegen:
(614.)
Actor: Beheerder van een rijksarchiefbewaarplaats
Handeling Het registreren van gegevens met betrekking tot personen die gebruik maken
of kenbaar maken gebruik te willen maken van de voorzieningen van de
Rijksarchiefdienst
Periode: 1945-
Grondslag Reglement Persoonsregistraties Rijksarchiefdienst (Stcrt. 1998/249), art. 2
Waardering V 6 jaar na het laatste bezoek van betrokken persoon

Momenteel wordt door een werkgroep gewerkt aan een selectielijst voor RHC's. De handelingen van de actor 'beheerder van een rijksarchiefbewaarplaats' uit het BSD Cultuurbeheer worden gebruikt bij het formuleren van categorieën voor het taakgedeelte.

[Jules Lauwerier]

Ik zie verschillende discussies die het gevolg zijn van deze zaak: (1) Willen we of moeten we een bezoekersregistratie bijhouden ? (2) Wat is er mogelijk met het BSN in relatie tot een bezoekersregistratie ?
Als gebruiker vind ik de bezoekersregistratie niet onlogisch. Bij de bieb moet ik immers ook eerst lid worden voordat ik (niet eens unieke) stukken mee krijg... Uniformiteit daarbij is gewenst. Ik bezit zelf diverse archief-pasjes en een Archiefkaart...
Als professional heb ik een mening over het BSN-gebruik. Juridisch is er geen publiekrechterlijke grondslag. Dat overheden zowel publiekrechterlijke taken hebben als privaatrechterlijk werk doen, levert op meer terreinen vreemde situaties: als een klant ("burger") bij een gemeente een afspraak wil maken voor een baliedienst (bijv. nieuw paspoort) dan is dat publiekrechterlijk en mag het BSN (en de GBA) gebruikt worden, als de klant komt voor een afspraak over de aankoop van een stukje gemeentegrond, dan mag dat niet en moet de gemeente "gewoon" om de personalia vragen (en mogen die niet worden gecontroleerd in de GBA). Voor privaatrechterlijke zaken mag er dus geen BSN gebruikt worden. Het BSN is (juridisch) echter NIET het sofinummer-in-een-nieuw-jasje maar alleen "numeriek gelijk". Nu kan ik me voorstellen dat een archief voor de privaatrechterlijke bezoekersregistratie een nieuw nummer toekent aan de bezoeker wat toevallig ook sterk lijkt op het BSN. Maar mogelijk levert dat ook wel juridische haarkloverij op...

[jsalverda]

Juridisch gezien zou het gebruik van het BSN een wttelijke grondslag kunnen krijgen in de vorm van een wet of een Algemene Maatregel Van Bestuur. Dat vergt erchter wel een afweging. Niet iedereen "wil" geregistreerd worden, en er zijn mogelijkheden te bedenken om hierop dus uitzonderingen te maken. Inzage in archieven is een democtratisch recht. Aan de andere kant heeft het uniformeren van het bezoekersnummer in de vorm van het BSN als grote voordeel inderdaad dat al die passen en pasjes overbodig worden. Voor wie het geen probleem vindt lijkt me dat een ideale oplossing. Uiteindelijk gaat het belang van de klant voor, ook van die klant die niet geneigd is om aan registratie mee te werken.

Zie voor de details ook het bericht van het College Bescherming Persoonsgegevens op http://www.cbpweb.nl/documenten/med_20090529_gelders_archief.shtml

[c.j.degroot]

Leuke discussie, op het scherp van de formele procedure gesneden dan wel geslepen.
Bescherming van ons cultureel erfgoed vraagt natuurlijk om maatregelen en “we” duiken diep in de materie om een formeel juiste procedure er uit te slepen.
Maar hoe zal het, met of zonder Burger Service Nummer gaan in de praktijk van de leeszaal?
Bescherming tegen beschadiging? Hoe kan ik door een uitleenregistratie aantonen dat de “geregistreerde bezoeker” deze heeft veroorzaakt?
Controleert de studiezaalambtenaar vóór de uitlening of het stuk “onbeschadigd is?
Tekent de bezoeker ervoor het stuk “onbeschadigd” te hebben gekregen?
Wordt na afloop het stuk weer gecontroleerd?

Ik zie het al gebeuren zo’n leuke verzameling ingebonden notarieel van 200 pagina’s die voor de uitlening bladzijden voor bladzijden worden gecontroleerd en later bij inname weer.

Wat is de praktijk?
Dat achteraf bij een van de volgende raadpleging geconstateerd wordt dat er een beschadiging is opgetreden. Aan de hand van de registratie kan dan worden nagegaan dat bezoeker X dat 3 jaar geleden heeft gebruikt en 6 jaar daarvoor bezoeker Y. Kunnen we wel aantonen dat het stuk “onbeschadigd” in het archief is opgenomen?

Wil iemand een stuk ontvreemden dan zal hij of zij dat zeker niet tijdens een geregistreerde uitlening doen.
 
Dus wat willen we bereiken met een registratie, al dan niet met een BSN, en bereiken we dat dan met zo’n registratie of zijn er juist andere maatregelen nodig om dit doel te bereiken?
Een registratie is immers geen doel op zich, werd mij, 30 jaar geleden op de SOD cursus, al voor gehouden.

Met vriendelijke groet


Cees de Groot

[Kernkamp]

Dat bezoekers worden geregistreerd, is mijns inziens geen punt.

Wat ik echter van het gebruik van een BSN, of elk ander lang nummer, bezwaarlijk vind, is de on-onthoudbaarheid van zo'n nummer. Als ik ieder keer dat ik dan bij een archief iets wil aanvragen weer een pasje of wat ook te voorschijn moet halen om mijn nummer te weten, dan ben ik daar als bezoeker niet mee gediend. Dan zijn er eenvoudiger te onthouden nummers denkbaar.

[jsalverda]

Mijn eigen ervaring is dat, hoe vaker dit nummer moet worden gebruikt (en dat is neemt steeds meer toe), hoe gemakkelijker je het onthoudt. Het parktische voordeel weegt daarmee in mijn ogen op tegen het nadeel dat het om 9 cijfers gaat. Ook andere nummers (zoals die enkele jaren geleden werden toegekend) vergden een apart pasje omdat mensen ze niet onthielden. Te gemakkelijke nummers hebben weer als nadeel dat ze eenvoudiger te misbruiken zijn.

[jsalverda]

De komende twee weken ben ik met vakantie en zal ik niet in staat zijn om te reageren. Vanaf 21 juli ben ik weer online.

Vriendelijke groet,

Joost Salverda

[Archievenblad]

Binnengekomen en met toestemming geplaatste reactie van Jeroen van der Vliet:

Hoewel ik helemaal niet van de reacties en ingezonden brieven ben, had ik dit keer na lezing opeens de behoefte iets van me te laten horen.
Misschien omdat ik, even niet als-DEN, ook zelf een frequent bezoeker en gebruiker van archieven ben en me daarbij toch vaak blijf verwonderen over hoe archieven omgaan met hun bezoekers; zelfs in 2009 lijken geïnteresseerde bezoekers soms eerder een blok aan het been dan een welkome gebruiker van al het fraais dat in archieven te vinden is, niet in de laatste plaats die smaakvol ingerichte studiezalen met laptopaansluitingen, designlampen en fluisterparket.

Want wat goed - en actueel - dat het Archievenblad zoveel aandacht besteed aan de voors en tegens van het gebruik van het Burgerservicenummer door archieven. Alleen bij lezing vind ik de twee opiniërende artikelen helemaal niet de voors en tegens behandelen, maar eigenlijk de voors en voors. Wat ik volkomen mis bij de auteurs is enige inleving in de situatie van de archiefgebruiker, de bezoeker van de studiezaal.

De auteurs richten zich op de wetgeving, de naleving ervan, en de bureaucratische rompslomp die het administreren van bezoekers met zich meebrengt. Niemand lijkt zich in te kunnen beelden hoe dit alles eigenlijk op de bezoeker overkomt als hij of zij om legitimatie wordt gevraagd om een stukje erfgoed in het archief te mogen bekijken. Daar moet je, lijkt mij, als archief juist heel blij om zijn en zoals Marcel Duijghuisen als enige in een reactie terecht opmerkt "ik wil diegene die het toch al aandurft je dienst te bezoeken niet verder belasten". Maar vervolgens gaat ook hij in op hoeveel werk het bijhouden is en of dat eigenlijk wel een nuttig is voor het bijhouden van bezoekersaantallen, maar daar gaat het volgens mij helemaal niet om.

Vanuit de bezoeker bekeken wordt deze al bij binnenkomst gewantrouwd.
Deze week nog was ik daarvan zelf getuige aan de balie van het Nationaal Archief. Daar kwam een bezoeker binnen gelopen en die gaat naar de balie met zijn Archiefkaart. De mevrouw achter de balie vraagt hem alsnog om legitimatie. Terwijl op die Archiefkaart gewoon zijn naam, geboortedatum én een pasfoto staan!

Natuurlijk was het voor de bezoeker tot een aantal jaren terug erg vervelend dat ieder archief er een eigen entreebeleid op na hield, eigen bezoekerspasjes uitgaf en dat er sowieso geen enkele overeenkomsten leken te zijn in de dienstverlening op de studiezaal. Verschillende zoeksystemen, aanvraagprocedures voor archiefstukken, tafelnummers, wel of niet fotograferen, schrijven met potlood of pen; en dan ook nog al die pasjes! De Archiefkaart was een geweldige stap in de goede richting.
Eén pasje voor alle archiefbezoeken en nadat je zo'n pasje had laten aanmaken had je er geen omkijken meer naar. Het verbaasd me daarom zeer bij Salverda te lezen dat het BSN zo'n voordeel heeft voor de bezoeker wiens portemonnee toch al "uitpuilt van alle klantenkaarten, bank- en airmilespasjes, tankpasjes en noem ze maar op". Nee, dat probleem was met de Archiefkaart allang opgelost! Jammer voor die bezoeker dat het de archieven zelf waren die deze klantvriendelijke én landsdekkende manier zelf de nek hebben omgedraaid.

Publieksarchieven van Nederland, vraag je zelf eens af wie je nu eigenlijk wilt helpen? De bezoeker die je archiefstukken wilt komen bekijken of je dure registratiesysteem dat nu eenmaal een of ander uniek nummer nodig heeft. Kijk over de grenzen van de sector heen en zie dat bibliotheken, musea en schouwburgen ook geen legitimatie vragen aan de bezoeker om van kunst en erfgoed binnen de muren van de instelling te mogen genieten. Wie geen bibliotheekboeken mee naar huis wil nemen, kan alles gewoon terplekke, zonder opgaaf van redenen, zonder het tonen van legitimatie en zonder enige kosten komen doen. En dat terwijl de kans op diefstal of beschadiging in bibliotheken en musea aanzienlijk is, misschien nog wel groter dan in een studiezaal van een archief waar doorgaans door beveiligingsmedewerkers gesurveilleerd wordt. Zelfs musea, die toch met enige regelmaat geconfronteerd worden met vernieling van kunstwerken of de ontvreemding ervan, hebben tot op heden niet de behoefte getoond om hun bezoekers voortaan te screenen. Het zou ze stomweg teveel goedbedoelende bezoekers kosten. Uiteindelijk zijn de meeste bezoekers van een archief daar om dat het voor hun een vorm van vrijetijdsbesteding is waar ze veel plezier aan beleven. Laten we hen toch vooral niet uit het oog verliezen.